Coraz więcej właścicieli instalacji fotowoltaika decyduje się na systemy o dużej mocy – przekraczające 10 kWp – by zaspokoić potrzeby domu i regularnie ładować samochód elektryczny. Jednak w przypadku większych instalacji pojawiają się ograniczenia nakładane przez operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), które wpływają na sposób, w jaki można wykorzystywać własną energię. Ograniczenia te dotyczą zarówno technicznych możliwości przyłącza, jak i zasad funkcjonowania instalacji w systemie elektroenergetycznym. Aby ładowanie auta z dużej PV było w pełni legalne, bezpieczne i opłacalne, konieczne jest uwzględnienie tych regulacji już na etapie projektowania systemu.
Limit mocy przyłączeniowej i zgody OSD
W instalacjach takich jak fotowoltaika, OSD nakłada limity mocy, jaką można wprowadzić do sieci. Jeśli system PV przekracza 50 kWp, uznawany jest za instalację wymagającą koncesji i osobnych warunków przyłączeniowych. Nawet w przypadku systemów mniejszych – np. o mocy 15 czy 20 kWp – operator może odmówić zgody na przyłączenie, jeśli lokalna sieć niskiego napięcia nie jest w stanie przyjąć nadmiaru energii. W takich przypadkach konieczne jest zastosowanie ograniczników eksportu energii lub systemów EMS, które uniemożliwiają oddawanie nadwyżek do sieci – co bezpośrednio wpływa na sposób ładowania auta z PV i wymusza autokonsumpcję.
Warunki techniczne działania instalacji
W rozwiązaniach takich jak instalacje fotowoltaiczne, operator może także narzucić konieczność dostosowania instalacji do warunków lokalnej sieci. Może to oznaczać wymóg pracy z falownikiem z funkcją redukcji mocy przy wysokim napięciu w sieci, instalację układów zabezpieczających przed asymetrią faz lub ograniczenie mocy chwilowej oddawanej do sieci. Takie warunki mogą wpłynąć na efektywność działania wallboxa – szczególnie jeśli auto ładowane jest głównie w godzinach dużej produkcji, a sieć nie pozwala na pełne wprowadzenie energii. Wówczas niezbędna staje się integracja z systemem zarządzania mocą lub magazynem energii, który przejmie nadwyżki i udostępni je do ładowania auta później.
Rejestracja i pomiar energii
W instalacjach takich jak fotowoltaika, dużą instalację PV trzeba zgłosić do operatora, a w wielu przypadkach konieczny jest montaż licznika dwukierunkowego z funkcją zdalnego odczytu (AMI). Taki licznik rejestruje każdą kilowatogodzinę oddaną do i pobraną z sieci, co oznacza, że ładowanie auta poza godzinami produkcji jest rozliczane według taryf, a nie w systemie prosumenckim. Dodatkowo, OSD może zażądać raportów z instalacji lub wymagać ograniczenia eksportu energii w godzinach szczytu, co wpływa na to, kiedy i jak ładować samochód z PV. W skrajnych przypadkach konieczne może być wdrożenie tzw. układu zero-export, który całkowicie blokuje eksport energii do sieci i kieruje ją wyłącznie do zużycia własnego – np. do wallboxa.
Bezpieczeństwo sieci i stabilność napięcia
W rozwiązaniach takich jak instalacje fotowoltaiczne, przy dużych systemach PV operatorzy zwracają szczególną uwagę na jakość energii i stabilność napięcia w sieci. Jeśli ładowanie auta odbywa się w godzinach maksymalnej produkcji, może dojść do podniesienia napięcia powyżej dopuszczalnych norm. W takiej sytuacji falownik wyłącza się, a ładowanie zostaje przerwane. Aby temu zapobiec, stosuje się regulatory napięcia, falowniki z funkcją Q(U) oraz systemy rozdziału faz. Ich celem jest utrzymanie napięcia w sieci na bezpiecznym poziomie i zapewnienie ciągłości ładowania – nawet wtedy, gdy sieć nie radzi sobie z nadmiarem energii ze słońca.
Operatorzy a PV – konieczna współpraca przy ładowaniu
Duże instalacje fotowoltaika oferują ogromny potencjał energetyczny do ładowania pojazdów elektrycznych, ale wiążą się również z obowiązkami wobec operatora. Ograniczenia techniczne i formalne – od mocy przyłączeniowej, przez zasady eksportu, po wymagania jakościowe – trzeba uwzględnić już na etapie projektu. Tylko wtedy ładowanie będzie bezpieczne, zgodne z przepisami i w pełni zoptymalizowane pod kątem efektywności energetycznej i kosztowej.